Blog Rickert Ahling
Blog Rickert Ahling

Paraplu’s in de stromende regen

Dinsdagavond zag ik in Buenos Aires, tijdens een bijeenkomst van officieren van justitie uit alle delen van de wereld, een beeld dat diepe indruk op me maakte. De straten van het historische centrum van Buenos Aires stonden in 2015 vol met mensen van alle rangen en standen. Een aaneengesloten massa van paraplu’s in de stromende regen, rustig maar beslist voortschrijdend in stille tocht, rouwend om wat de samenleving was aangedaan. Hun rechtsstaat had een deuk gekregen door de moord op Alberto Nisman, een officier van justitie.

Het beeld raakte me, juist omdat niet slechts de beroepsgroep van de omgekomen officier zich roerde, maar omdat uitdrukking werd gegeven aan de gedachte dat de rechtsstaat het fundament vormt van de samenleving. Dat een aanslag op een van de deelnemers aan de rechtspleging niet alleen een schok is voor de beroepsgroep zelf en een tragedie voor de naasten van de betrokkenen, maar ook een stomp in de maag van de samenleving. Dat de samenleving er recht op heeft dat togadragers hun vak veilig moeten kunnen uitoefenen.

Op dezelfde bijeenkomst in Buenos Aires werd een onderscheiding uitgereikt aan Benjamin Ferencz voor onder meer zijn werk in de berechting van nazikopstukken. “Make LAW not war” is zijn adagium, vanuit de overtuiging dat de rechtsstaat het enige is dat tussen de samenleving en volledige chaos in staat. Precies dat adagium kreeg vorm in die onmetelijke massa’s paraplu’s in de stromende regen. 

Nog geen paar uur na het zien van deze beelden werd Derk Wiersum vermoord. Ik ontving direct berichtjes vanuit Nederland, hoewel ik bijna letterlijk aan de andere kant van de planeet en in een andere tijdzone zit. Natuurlijk werd direct de veiligheidsvraag gesteld. Kunnen de professionals van onze rechtsstaat nog wel in veiligheid hun werk doen? Dat zijn relevante en terechte vragen, maar het mag niet overschaduwen dat wij, togadragers van zittende en staande magistratuur, ons niet uit het veld laten slaan door deze daad.

Ja, we zijn geschrokken. Maar ons werk gaat vanuit onze bezieling voor de rechtsstaat door. We zijn geschokt, wat hier gebeurde is diep menselijk leed en drama. En tegelijk is het óók groter dan onszelf: de rechtsstaat als geheel is geweld aangedaan. U bent geweld aangedaan. We staan allemaal met paraplu’s in de stromende regen.

Rickert Ahling
Officier van justitie en vice-voorzitter NVvR