| Actueel

Innovatie rechtspraak: ‘De wil is er, coördinatie ontbreekt’

In mei en juni organiseerde de NVvR samen met HIIL drie sessies over innovaties op het gebied van buurtrechtspraak. De conclusies zijn vervat in een position paper. De wil om tot maatschappelijk effectieve rechtspraak te komen is er. Wel blijkt dat er tussen de verschillende initiatieven nog (te) weinig samenhang bestaat.

Regelrechter, wijkrechtbank, community court, buurtrechtbank, overlegrechter, nabijheidsrechter, de initiatieven om de rechtspraak dichter bij de burgers te brengen zijn talrijk. Experimenten in Rotterdam, Den Haag en Eindhoven laten zien dat innovatie serieus wordt genomen en dat rechters het belang van maatschappelijk effectieve rechtspraak onderschrijven. Wat nog ontbreekt is een duidelijke regie. De experimenten die momenteel lopen zijn op verschillende leest geschoeid en onduidelijk is welke doelen men precies nastreeft. Op basis van gesprekken met betrokkenen en de inbreng van het HIIL, dat is gespecialiseerd in innovatieve rechtspleging wereldwijd, formuleerden wij een aantal aandachtpunten. Lees hier het position paper.

Allereerst moet duidelijker worden welke problemen men met buurtrechtspraak precies wil oplossen. Rechtstreeks contact met burgers is daartoe noodzakelijk om erachter te komen waar de behoefte ligt. Rechters die actief zijn als regelrechter of wijkrechter moeten actief worden bevraagd om op basis van hun ervaringen buurtrechtspraak beter te verankeren in de rechtspleging. Coördinatie van de verschillende initiatieven is daarbij van belang. Ten slotte moet intensief worden samengewerkt met partners uit het sociale domein en moet aandacht worden besteed aan het probleem van vrijwilligheid.

Op 24 september organiseert het WODC een symposium over een onderzoek naar de mogelijkheden om de zogeheten “vrederechter” (nabijheidsrechter) een plaats te geven in het Nederlandse rechtssysteem. Tijdens die bijeenkomst zullen ook de uitkomsten van NVvR en HIIL worden besproken. Het rapport van het WODC vindt u hier.