Wetgevingsadviezen

Scahdecompensatie (Wetsvoorstel betreffende de schadecompensatie in verband met strafvorderlijk overheidsoptreden)

Bij brief van 16 oktober 2007 heeft de Minister van Justitie aan de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak advies gevraagd over het conceptwetsvoorstel tot wijziging van het Wetboek van Strafvordering en enige andere wetten ter regeling van de schadecompensatie in verband met strafvorderlijk overheidsoptreden (Wet schadecompensatie strafvorderlijk overheidsoptreden). Daarbij heeft hij in het bijzonder aandacht gevraagd voor de wenselijkheid van concentratie van rechtspraak.

Algemene regeling

Het wetsvoorstel beoogt de rechtspositie van burgers die schade hebben geleden door strafvorderlijk overheidsoptreden, te verbeteren door de invoering van één specifieke laagdrempelige procedure voor de beoordeling van verzoeken tot schadevergoeding als gevolg van strafvorderlijk handelen. Voorgesteld wordt te voorzien in een algemene regeling op dit punt, in boek V van het Wetboek van Strafvordering. Voordeel van een strafvorderlijke regeling is dat deze kan worden toegesneden op de strafproces-rechtelijke context.

Dwangmiddelen

De regeling voorziet zoveel mogelijk in één procedure voor schade die is ontstaan door strafvorderlijk optreden. De regeling heeft daarom een ruim toepassingsbereik. De hoofdregel is dat onder de regeling in beginsel alle schade valt die is ontstaan naar aanleiding van de opsporing en vervolging van strafbare feiten evenals de tenuitvoerlegging van strafrechtelijke beslissingen. Daaronder valt dus niet alleen schade die is veroorzaakt door de toepassing van dwangmiddelen, maar bij voorbeeld ook reputatieschade. De regeling heeft zowel betrekking op rechtmatig als op onrechtmatig overheidsoptreden. De strafvorderlijke voorzieningen beogen mede in de plaats te komen van de huidige civielrechtelijke voorzieningen. 

Behoefte

De NVvR heeft waardering voor het uitgangspunt van de voorgestelde regeling. De huidige situatie wordt ook door haar als verbrokkeld en daarom onbevredigend ervaren. Dat de wetgever zich dit onderwerp aantrekt voorziet in een behoefte die in de praktijk wordt gevoeld.

Stroomlijnen

In de uitwerking behoeft de regeling desalniettemin op een aantal punten nog aanpassing en stroomlijning. Daarbij valt in het bijzonder te denken aan de voorgestelde mogelijkheid tot verwijzing door het tot beslissing bevoegde bestuursorgaan en aan de in het wetsontwerp opgenomen bevoegdheid tot aanwijzing van een andere draagplichtige rechtspersoon dan de Staat. Onduidelijkheden zijn gesignaleerd ten aanzien van het toepasselijke procesrecht en het materiële schadevergoedingsrecht. Voorts adviseert de NVvR de reikwijdte van de regeling te verduidelijken, in het bijzonder met betrekking tot de vraag wanneer wel en wanneer niet sprake is van strafvorderlijk overheidsoptreden.