Wetgevingsadviezen

Intellectueel eigendom (Ontwerprichtlijn en -kaderbesluit strafrechtelijke handhaving intellectueel eigendom)

De Minister van Justitie heeft de NVvR op 6 april 2006 om advies gevraagd over een voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake strafrechtelijke maatregelen die noodzakelijk zijn om de handhaving van intellectuele-eigendomsrechten te waarborgen. De term ‘intellectuele-eigendomsrechten’ omvat alle rechten op het gebied van de intellectuele eigendom in de zin van de communautaire en/of nationale wetgevingen.

Commerciële schaal

De richtlijn verplicht de lidstaten om elke opzettelijke schending van intellectuele eigendomsrechten als strafbaar feit aan te merken wanneer de betrokken handelingen op commerciële schaal worden verricht. Ook poging tot, medeplichtigheid aan of aanzetten tot een inbreuk op een intellectueel-eigendomsrecht vallen onder het toepassingsgebied.

Boetes

De lidstaten dienen te voorzien in gevangenisstraffen, boetes en confiscatie van het goed, de werktuigen en de producten die afkomstig zijn van de inbreuken, of van goederen waarvan de waarde met deze producten overeenkomt. Verder dienen zij ’in passende gevallen’ te voorzien in een aantal andere sancties.

Evenredigheid

De in het kaderbesluit vervatte ‘minimum-maximumstraffen’ stuiten, gelet op de zware categorie strafbare feiten waarop zij betrekking hebben, op zich niet op bezwaren bij de NVvR. Het Nederlandse strafrecht kent thans reeds vergelijkbare hoofdstraffen; in een enkel geval zal aanpassing nodig zijn. Ten aanzien van de verplichting tot het invoeren van bepaalde zeer ingrijpende bijkomende straffen, die het Nederlandse strafrecht thans in het geheel of niet voor onbeperkte duur kent, dringt de vraag naar het evenredigheidsbeginsel zich op.

Prioritering

Voor zover het kaderbesluit tevens de opdracht tot strafrechtelijke handhaving inhoudt, zal dit tot een -mogelijk aanzienlijke- verzwaring van de werklast van de rechterlijke macht leiden. Indien niet wordt voorzien in kwalitatieve en kwantitatieve versterking van opsporing, vervolging en berechting zal de voorgestelde regelgeving niet tot het beoogde resultaat kunnen leiden. Het wordt niet duidelijk of de Commissie de door haar voorgestane prioritering van de strafrechtelijke handhaving van intellectuele-eigendomsrechten vergezeld wil laten gaan van de benodigde middelen.